De Immig collectie

Zegt de naam Corenlis Immig u iets? Tot voor kort was hij voor mij totaal onbekend. Maar sinds we in de Stadsbibliotheek Haarlem de trotse eigenaar zijn geworden van de Immig collectie ben ik gaan zoeken naar de musicus achter deze verzameling.
De Immig collectie is een verzameling van bijna 1200 afbeeldingen van orgels uit binnen en buitenland van allerlei afmetingen en kwaliteit. Bij elkaar is de collectie echter van belang vanwege zijn omvang en is voor zover ik het weet uniek. Er is ook een handgeschreven catalogus gemaakt door Immig zelf. Dit is echter niet meer dan een summiere lijst van alle afbeeldingen.
De taak van de Stadsbibliotheek Haarlem is nu uiteraard om de afbeeldingen te catalogiseren en digitaliseren.

Cornelis Immig jr. is in 1867 geboren te Rotterdam als zoon van een drukker van diezelfde naam. Cornelis Immig sr. begint in 1873 een eigen bedrijf en blijkbaar is het de bedoeling geweest dat zijn zoon Cornelis jr. vanaf het begin in dit bedrijf zou werken. Van school ging hij direct het drukkersvak leren maar het had maar ten dele zijn belangstelling. "Zijn voorliefde had de muziek, met name het orgelspel" volgens de bekende drukker uit Haarlem, J.W. Enschedé die een boek over het bedrijf Cornelis Immig & Zoon schreef.

Hij ging orgel studeren en in 1888 kreeg hij zijn diploma van de Nederlandse Toonkunstenaars Vereniging. Twee jaar later volgde hij zijn orgelleraar J.B. Litzau op als organist bij de Evangelische Lutherse Kerk in Rotterdam.
De volgende jaren was hij als musicus niet alleen bezig als organist maar ook als componist van ca. 30 stukken voor veschillende bezettingen waaronder orgel, harmonium piano en koor. Bovendien heeft hij een aantal boeken over muziek geschreven en/of vertaald en bewerkt voor een Nederlands publiek. Vanaf 1900 trok Immig jr. zich uit het muziekleven terug. Toen heeft hij de gehele leiding van de drukkerij van zijn vader overgenomen en had daardoor weinig tijd meer had voor zijn activiteiten op het gebied van muziek.
Zowel zijn vader als Immig jr. hadden in de loop der jaren hun verzameling van orgel afbeeldingen opgebouwd. In 1920 schonk hij de hele collectie aan de Gemeente Bibliotheek Rotterdam, 'een door zijn vader aangelegde en door hemzelf bijgehouden verzameling "orgelfronten", bestaande uit honderden afbeeldingen van orgels uit allerlei plaatsen in Nederland en enkele in het buitenland. Deze verzameling werd door de schenker in de volgende jaren nog aangevuld'. (De gemeentebibliotheek te Rotterdam 1858-1974 door E. Meeldijk, Schiedam 1977, p. 49).
Cornelis Immig jr. is tamelijk onbekend zowel als musicus als drukker hoewel hij hiermee veel heeft gepresteerd. Enschedé heeft over het drukkersbedrijf in 1923 het volgende geschreven: "Van een zeer bescheiden boekdrukkerijtje is zij geworden een grafische instelling van ruimen omvang, waar meer druk-technieken beofend worden dan in andere gelijksoortige bedrijven in ons land."
Misschien weet u meer over Cornelis Immig jr. dan wat ik via een paar bronnen heb kunnen vinden. Ik zou het bijzonder op prijs stellen als u mij wat tips kunt geven of andere bronnen waar ik nog meer over Immig vooral als musicus kan vinden.
Als u zelf de Immig collectie wilt bekijken in de Stadsbibliotheek Haarlem kunt u contact opnemen met Ian Borthwick .

Orgels in beeld en geluid

Een orgelconcert in de kerk is een bijzondere ervaring. Als je naar een concert gaat ben je gewend de uitvoerenden te zien spelen. In de regel zit je wel voor het orgel maar de organist zie je niet totdat hij of zij klaar is met spelen en de applaus in ontvangst neemt.
Wat je wel ziet in de Grote Bavokerk in Haarlem is, in ieder geval een imposant bouwwerk. En dan als je in de kerk het Müllerorgel in zijn volle glorie hoort is het een indrukwekkende ervaring.
Gisteren mochten we een bijzondere collectie orgelprenten van de Openbare Bibliotheek Rotterdam in ontvangst nemen. Ter gelegenheid van dit cadeau hebben we Anton Pauw een van de stadsorganisten van de Gemeente Haarlem, gevraagd voor een rondleiding bij het Müllerorgel.

Wat bijzonder van deze rondleiding is dat je niet alleen van alles te weten komt van het orgel maar ook iets leert van wat er zich achter de façade van het orgel afspeelt. We kregen de registers en zelfs de binnenkant van het orgel te zien. Fascinerend is ook om dan de organist zelf te zien spelen. Het uitgebreide voetwerk bij de pedalen vind ik altijd zo virtuoos. In muziek van Bach liet Anton Pauw ons horen hoe de verschillende registers gecombineerd kunnen worden tot een muzikaal geheel.
Hierna hoorden we hoe de klank als afgerond geheel voor de luisteraar beneden in het schip van de kerk klinkt.
Voor een fotoimpressie van de rondleiding van het Müllerorgel en de aansluitende overdracht van de orgelprenten klik hier.
Meer over de collectie orgelprenten een ander keer.